بادهای خورشیدی اتمسفر مریخ را نابود کردند!

0
121




ایران اکازیون:دانشمندان ناسا بر اساس تحقیقاتی که به تازگی با اطلاعات دریافت شده از فضاپیمای ماون(MAVEN) صورت گرفته یافته‌های جدیدی را درباره علت از بین رفتن اتمسفر مریخ اعلام کردند. به گفته ی محققان، جریان باد و طوفان ِ خورشیدی نقش زیادی در از بین رفتن اتمسفر و دریاچه های آب این سیاره ایفا کرده است.

ماهواره ماون سال گذشته در مدار مریخ مستقر شد.
ماهواره ماون سال گذشته در مدار مریخ مستقر شد.

به گزارش بیگ بنگ به نقل از BBC، این مطالعات شرح می دهد که هوای مریخ در ارتفاعات بالای اتمسفر چگونه در جریان کنش متقابل با نور خورشید فرسایش پیدا می کند و در فضا پراکنده می شود. آنها حساب کرده اند که میزان گاز گریخته از اتمسفر چقدر است و اشاره می کنند که چرا این میزان ممکن است در گذشته بیشتر بوده باشد. بروس جاکوسکی محقق اصلی کاوشگر ماون گفت که نتایج منتشره متکی بر داده هایی است که فقط در ۶ تا ۷ ماه اول این ماموریت جمع آوری شده.

کلیه مشاهدات قبلی توسط ماهواره ها و مریخ نوردها حاکی بود که سیاره سرخ زمانی پوشیده از لایه غلیظی از گازها بوده که امکان حضور آب مایع بر سطح را فراهم می کرده. این برداشت (وجود آب سطحی) در مشخصه های سطح مریخ، مثل آثاری که شبیه بستر رودها، دلتاها و دریاچه هاست مشهود است. اما فشار هوای مریخ امروز کمتر از یک درصد زمین است، یعنی اگر آب مایع را روی سطح بریزید (بسته به جای آن) می جوشد و بخار می شود یا یخ می بندد.

طرحی از برخورد طوفان های خورشیدی به مریخ که باعث پرتاب یون ها از لایه بیرونی اتمسفر مریخ می شود.
طرحی از برخورد طوفان های خورشیدی به مریخ که باعث پرتاب یون ها از لایه بیرونی اتمسفر مریخ می شود.

بخشی از این هوا احتمالا با مواد معدنی سطح مریخ برهمکنش داشته و در آن ذخیره شده است. با این حال محتمل‌ترین توضیح برای از بین رفتن اتمسفر مریخ – توضیحی که ماون محک زدن آن را سال گذشته شروع کرد – این است که خورشید به تدریج آن را فرسایش داده، و سیاره را از یک کره گرم و مرطوب تبدیل به جایی خشک و سرد کرده است. این ماهواره هنگام گردش در مدار چند بار شیرجه های عمیق به داخل اتمسفر زده است. این به اصلاح شیرجه ها آن را به ارتفاع ۲۰۰ کیلومتری از سطح رسانده که امکان نمونه برداری از گازهای حاضر و بررسی رفتار این گازها در اثر تحریک توسط انرژی خورشید را فراهم کرده است.

خورشید در حال انتشار جریان ثابتی از ذرات باردار است که به اصلاح به آن بادهای خورشیدی می گویند. این بادها حامل میدان های مغناطیسی است که وقتی به کرات برخورد می کند میدان های الکتریکی ایجاد می کنند. این میدان ها به یون های اتمسفر سرعت می بخشند، و این یون ها یا مستقیما راهی فضا می شوند یا به سایر عناصر موجود در جو برخورد می کنند طوری که باعث گریز آنها از جو می شوند. میزان نابودی ممکن است در ظاهر ناچیز به نظر برسد، اما وقتی قدمت ۴.۵ میلیارد ساله مریخ را در نظر بگیرید، قابل توجه است.

دانشمندان سعی دارند بفهمند مریخ چه زمانی از جایی گرم و مرطوب به مکان امروزی بدل شد
دانشمندان سعی دارند بفهمند مریخ چه زمانی از جایی گرم و مرطوب به مکان امروزی بدل شد

جاسپر هالکاس از دیگر دانشمندان این ماموریت از دانشگاه آیووا گفت که با حساب آنها هر ثانیه حدود ۱۰۰ گرم اتمسفر از جو می گریزد. او می گوید:‌ “اینها اکسیژن و دی اکسیدکربن هستند که سیاره را ترک می کنند، موادی که برای آب و در مجموع آب و هوای سیاره مهم هستند.” تیم کاوشگر ماون همچنین شاهد تاثیر برخورد مواد پرتاب شده از تاج خورشید (CME) بر اتمسفر مریخ بودند. سی‌ام‌ای یک حباب عظیم گازی در حالت برانگیخته است که مثل گدازه از خورشید فوران می کند. سی‌ام‌ای سریع تر از باد خورشیدی حرکت می کند و حاوی انرژی حتی بیشتری است.

هنگام برخورد این حباب به اتمسفر مریخ، می‌ون شاهد گریز مواد از جو به اندازه حداقل ۱۰ تا ۲۰ برابر بیش از حالت معمولی بود. دکتر هالکاس می گوید: “بادهای خورشیدی پیشتر در تاریخ منظومه شمسی متداول تر و فشرده تر بودند، بنابراین انتظار داریم که در گذشته های دور دایما اتفاق می افتاده اند و مقدار خیلی زیادی از اتمسفر را فرسایش می داده اند.” او می گوید به این ترتیب شاید بخش اعظم اتمسفر در دوره های اولیه مریخ از میان رفته باشد.

نوع سنگ های مریخ نشان می دهد که آب زمانی روی سطح این سیاره جریان داشته است.

البته اگر مریخ یک میدان مغناطیسی فراگیر را حفظ می کرد، ممکن بود بتواند این یورش دایمی و فرساینده از طرف خورشید را تاب بیاورد. دانشمندان اما فکر می کنند که دینامیک داخلی به وجود آورنده چنین میدانی، احتمالا پس از چند صد میلیون سال اول تشکیل سیاره فروپاشید. بخت با ما یار بوده که زمین همچنان دارای یک میدان مغناطیسی قوی است که در برابر ذرات خورشیدی از آن محافظت می کند، وگرنه اتمسفر زمین هم احتمالا دچار سرنوشت مریخ می شد. جزئیات بیشتر این پژوهش در Science Magazine و Geophysical Research Letters منتشر شده است.

سایت علمی بیگ بنگ / منبع: BBC

اطلاعات بیشتر: NASA

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

CAPTCHA